Szersze informacje
Nowa Synagoga w Przemyślu, nazywana jest również, ze względu na inicjatora jej budowy - Synagogą Scheinbacha.
Rozpoczęcie budowy w 1910 roku możliwe było dzięki wsparciu finansowemu nie tylko Rady Miejskiej, ale i banków żydowskich. Pracami według projektu St. Majarskiego kierowało Stowarzyszenie Nowa Synagoga z Przemyśla, a elementy wykończeniowe i dekoracyjne prowadzone było od roku 1918 przez A. Bienestocka.
Głównymi bywalcami Synagogi Nowej była bogata warstwa żydowska, o tendencjach asymilacyjnych.
Synagoga Scheinbacha przetrwała II wojnę światową, dzięki przemianowaniu jej na hitlerowskie stajnie dla koni.
Po roku 1945 została odtworzona i przywrócono w niej nabożeństwa. W 8 lat później oddana została Centrali Odzieżowej, która miała mieć tam swój skład tekstylny. Ze względu na rezygnację Centrali z obiektu, Nowa Synagoga przekazana została Spólnocie Pracy z przeznaczeniem magazynowym.
Pod koniec lat 50 – tych miały miejsce procesy sądowe, w których kongregacja domagała się nie tylko zwrotu obiektu, ale i naprawienia poniesionych strat moralnych i materialnych. Mimo iż pierwszy z procesów zakończył się pozytywnie, drugi z nich został przegrany przez gminę żydowską, a budynek stał się obiektem kulturalno-oświatowym. Od początku lat 60 – tych, w bożnicy mieści się Biblioteka Miejska, która w 1978 roku została jej ostatecznie przekazana przez Kongregację Wyznania Mojżeszowego.
Synagoga Scheinbacha to ceglano-kamienny murowany, dwukondygnacyjny budynek, wzniesiony na planie prostokąta. Eklektyczno – mauretańska bożnica przykryta jest dachem z wytłaczaną blachą. Kondygnacje oddzielone są od siebie gzymsem. Okna i drzwi wykończono łukiem. Frontowa część zachodnia korpusu głównego jest nieznacznie szersza, a od strony wschodniej umieszczony jest delikatny ryzalit.
Na pół-halową salę główną składają się trzy nawy, przy czym środkowa z nich zwieńczona jest sklepieniem nieckowym, a nad pozostałymi dwoma umieszczone są galerie dla kobiet. Do galerii wiodły oddzielne klatki schodowe znajdujące się po bokach bożnicy.
Z pierwotnego wyglądu Synagogi Nowej zachowała się jedynie częściowo elewacja frontowa, jak również układ wnętrz. Usunięto natomiast witraże, polichromie oraz zdobienia zewnętrzne.
Informacje dodatkowe:
Centrum Informacji Turystycznej w Przemyślu
ul. Rynek 26
Tel.: +48 (16) 675-16-64
Fax.: +48 (16) 678-73-09
E-mail: oitinform@wp.pl
Informacja Turystyczna w Przemyślu
ul. Grodzka 1
Tel.: +48 (16) 675-21-64
E-mail: it.pttkprzemysl@op.pl
Zobacz także
Synagoga Zasańska w Przemyślu.
|
