Szersze informacje
Bazylika archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Jana Chrzciciela w Przemyślu datowana jest na lata 1460 – 1495.
Znajduje się w okolicy drewnianego kościółka pod wezwaniem świętych Piotra i Pawła powstałego w 1412 roku, i pełniącego do 1460 roku funkcje katedry. Usytuowana jest najprawdopodobniej na miejscu XI wiecznej świątyni będącej romańską, jedno-absydową rotundą.
Pożar w 1495 roku wymusił na gotyckiej świątyni gruntowna odbudowę. Od początku natomiast aż do roku 1571 prowadzone były prace mające na celu ufortyfikowanie katedry, co miało zminimalizować konsekwencje potencjalnych najazdów tatarskich i wołoskich. W tym celu otoczono ją murem oraz zapewniono armaty.
Do XVIII wieku katedra gotycka wykorzystywana była przez biskupów przemyskich.
Kolejna przebudowa w stylu barokowym miała miejsce w latach 1724 – 1744. W między czasie zawaliło się sklepienie, które tym samym zniszczyło częściowo wyposażenie katedry. Ponownie odbudowano świątynię oraz dodano do prezbiterium z witrażami projektu między innymi J. Mehoffera Wielki Ołtarz jak i stalle.
Jedna z dwóch kaplic kopułowych – XVI – wieczna kaplica Drohojowskich wyróżnia się iluzjonistyczną polichromią. Druga z nich – XVIII – wieczna kaplica Fredrów charakteryzuje się eliptyczną formą.
Gotycka forma Bazylika archikatedralnej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Jana Chrzciciela przywrócona została po części w wieku XIX oraz XX.
Do dnia dzisiejszego z pierwotnego obiektu zachowane zostały gotyckie okna, sklepienia, żebrowania, prezbiterium oraz mury z przyporami i niewielkimi basztami o charakterze obronnym.
W 1960 roku świątynia uzyskała tytuł bazyliki mniejszej.
Do chwili obecnej szczególnie kultywowana jest XV – wieczna statua Matki Bożej Jackowej, a sama katedra jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków Przemyśla.
Zobacz także
Klasztor Karmelitów Bosych w Przemyślu.
Kościół św. Antoniego Paderewskiego w Przemyślu.
|
